De stille dromer en de extraverte gangmaker. De voorzichtige denker met de impulsieve doener. We geloven graag dat “opposites attracts”. Maar klopt dat ook? Het eerlijke antwoord: nee. In ieder geval niet op de lange termijn. Hoewel contrast vaak voor een eerste vonk zorgt, bewijst de wetenschap dat een relatie pas écht standhoudt bij gelijkenis. Waarom? Dat lees je hier.
Waarom we geloven in de kracht van tegenpolen
In eerste instantie lijkt het logisch dat verschillen aantrekken en goed werken. Een extraverte partner kan een introvert uit hun schulp trekken, terwijl de kalmere partner voor rust zorgt. Dit noemen we complementariteit. De relatie lijkt zo in evenwicht. Maar op de lange termijn kan diezelfde dynamiek juist voor irritatie zorgen.
De een wil naar elk feestje, de ander wil liever met een boek op de bank. Wat begon als “aanvullend”, wordt dan een bron van onbegrip. Dit fenomeen staat in de psychologie bekend als fatale aantrekkingskracht: de eigenschap die je eerst zo bewonderde, wordt later de grootste ergernis. Tegenpolen trekken elkaar aan, maar gelijkgestemden houden elkaar vast.
Tegenpolen trekken elkaar aan, maar gelijkgestemden houden elkaar vast.
Waarom de mythe zo hardnekkig is
Toch houden veel gelukkige stellen vol dat zij “tegenpolen” zijn. Vaak gaat dit echter om zichtbare karaktertrekjes of hobby’s, terwijl ze over het hoofd zien dat hun fundament bijna identiek is. Het werkt bij hen niet omdat ze verschillen, maar omdat ze onder de oppervlakte precies dezelfde waarden delen over zaken als wereldbeeld, leefstijl, trouw of gezinsleven. Hun gelijkenis op deze cruciale basis vormt de veilige haven. Met deze basis kunnen hun verschillen dan ook als verrijkend worden ervaren.
Het werkt bij gelukkige ’tegenpolen’ niet omdat ze verschillen, maar omdat hun fundament overeenkomt.
De harde cijfers
Recent grootschalig onderzoek onderstreept wat wij bij PartnerSelect al jaren in de praktijk zien. Een meta-analyse van meer dan 130 verschillende kenmerken bij miljoenen koppels toonde aan dat partners in 82% tot 89% van de gevallen juist op elkaar lijken. Of het nu gaat over wereldbeeld, leefstijl of religie, we kiezen onbewust voor mensen die onze visie delen.
Waarom gelijkenis werkt
Herkenning
Herkenning leidt tot vertrouwen. Vertrouwen tot openstellen. Openstellen tot verbinding. Dit alles vormt een sterke basis voor een gelukkige relatie.
Minder wrijving
Bij gedeelde waarden hoef je niet constant te onderhandelen over de basis.
Hogere empathie
Het is makkelijker om je in te leven in iemand die op een vergelijkbare manier naar de wereld kijkt.
Voorspelbaarheid
Rust en veiligheid ontstaan wanneer je weet dat je partner in grote lijnen dezelfde keuzes maakt als jij.
De kern: Het fundament van waarden
Bij PartnerSelect maken we gebruik van het kernwaarden model van Schwartz. Kernwaarden zijn de dieperliggende drijfveren die bepalen wat jij echt belangrijk vindt in het leven, zoals vrijheid, veiligheid of rechtvaardigheid. Het model van Schwartz brengt deze waarden in kaart in een cirkelstructuur, waardoor we precies kunnen zien welke waarden bij elkaar aansluiten of juist botsen voor een stabiele match.
Waarom dit werkt? Je kunt verschillen in je favoriete vakantiebestemming, maar niet in hoe je tegen eerlijkheid, loyaliteit of ambitie aankijkt.
Je kunt verschillen in favoriete vakantiebestemming, maar niet in je kijk op eerlijkheid, loyaliteit of ambitie.
Dezelfde karakters
Uit onderzoek naar de Big Five persoonlijkheidskenmerken blijkt dat met name gelijkenis in zorgvuldigheid (consciëntieusheid) en emotionele stabiliteit een sterke voorspeller is voor relatiesucces. Similariteit is het basisprincipe van aantrekkingskracht. De conclusie van de wetenschap is dat herkenbaarheid de kortste weg is naar een diepe, duurzame verbinding.
Is er dan helemaal geen ruimte voor verschil?
Natuurlijk mag je verschillen! Een relatie waarin je identiek bent aan de ander, kan saai worden. Het gaat om de balans. Wij zien verschillen graag in vaardigheden of hobby’s, zolang de onderliggende waarden maar matchen.
Hoewel een tegenpool nieuwsgierigheid en spanning oproept, is het een gelijkgestemde waarbij je duurzame liefde vindt.
Bij PartnerSelect kijken we verder dan de buitenkant. Met ons RelatiePlan en wetenschappelijke tests zorgen we dat de basis klopt. Want hoewel een tegenpool nieuwsgierigheid en spanning oproept, is het een gelijkgestemde waarbij je echt duurzame liefde vindt.
Verlang jij naar een duurzame relatie?
Bij PartnerSelect baseren we de matching voor een groot deel op de wetenschap. Daarom matchen we voornamelijk op basis van overeenkomsten. Verschillen in hobby’s en vaardigheden kunnen de relatie juist verrijken, omdat dit zorgt voor dynamiek en afwisseling.
Lees op de site meer over onze aanpak of doe de slagingskanstest om te zien of professionele matching iets voor jou is!
Bronnen:
- Klohnen, E. C., & Luo, S. (2003). Interpersonal attraction and personality: What is attractive--self similarity, ideal similarity, complementarity, or attachment security? Journal of Personality and Social Psychology, 85(4), 709-722.
- Schwartz, S. H. (2012). An Overview of the Schwartz Theory of Basic Values. Online Readings in Psychology and Culture, 2(1). https://doi.org/10.9707/2307-0919.1116
- Van Veen, P. (2022). Feit of fabel in de liefde: trekken tegenpolen elkaar aan?
- Van der Linden, M. (2017). Wat werkt beter in een relatie: verschillen of overeenkomsten?
- Watson, D., Hubbard, B., & Wiese, D. (2004). Self-other agreement in personality and affectivity: The role of acquaintanceship, trait visibility, and assumed similarity. Journal of Personality and Social Psychology, 87(5), 664-678.
